Những ngày cuối cùng của năm Quý Mão, có dịp đi thăm những cánh rừng ở trên địa bàn tỉnh Hà Giang, dễ dàng nhận thấy một màu xanh căng tràn nhựa sống. Đó là những nỗ lực không ngừng nghỉ của lực lượng Kiểm lâm tỉnh trong công tác quản lý bảo vệ, phát triển rừng và phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR), ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) khi thực hiện nhiệm vụ để giữ cho những cánh rừng thêm xanh.
Tỉnh ta hiện có tổng diện tích rừng và đất chưa có rừng quy hoạch cho lâm nghiệp 576.348,4 ha, chiếm 72,67% diện tích đất tự nhiên của tỉnh; trong đó có 464.371,1 ha đất có rừng với tỷ lệ che phủ rừng 58,58%. Công tác quản lý bảo vệ và phát triển rừng có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong bảo vệ môi trường, phòng hộ đầu nguồn, đảm bảo an ninh quốc phòng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân.
Lãnh đạo Chi cục Kiểm lâm cùng phòng chuyên môn kiểm tra hệ thống dự báo cấp độ cháy rừng tự động
Hiện nay, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội đã làm cho diện tích rừng ngày càng bị thu hẹp, đặt ra thách thức đối với ngành Lâm nghiệp phải nắm bắt được toàn diện, liên tục về diễn biến rừng để phục vụ cho công tác quản lý, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát về rừng và đất lâm nghiệp. Xác định nhiệm vụ được giao, trong bối cảnh lực lượng rất mỏng, địa bàn phụ trách rộng, địa hình rừng núi đá hiểm trở, điều kiện đi lại tuần tra hết sức khó khăn, Lực lượng kiểm lâm Hà Giang đã chủ động nghiên cứu, triển khai ứng dụng công nghệ viễn thám, công nghệ thông tin phục vụ công tác quản lý bảo vệ rừng và PCCCR, hoàn thành các nhiệm vụ được giao. Có thể kể đến như các phần mềm chuyên dụng như QGiS, MaPinfo, VTools Survey hỗ trợ cập nhật số hóa bản đồ, giúp tra cứu các thông tin một cách nhanh nhất vị trí (lô, khoảnh, tiểu khu), trạng thái rừng, thiết kế trồng rừng, khai thác, tỉa thưa, xây dựng phương án quy hoạch rừng, xác định các điểm có dấu hiệu biến động về rừng. Các ứng dụng trên thiết bị di động liên kết với ảnh vệ tinh, hỗ trợ việc xác định vị trí, đánh dấu, tìm điểm theo những tọa độ có sẵn, hỗ trợ khảo sát thực địa, thu thập các thông tin địa lý, hiện trạng ở bất kỳ khu vực nào. Kết hợp với ảnh vệ tinh Sentinel, có thể phát hiện nhanh các điểm nghi chặt mất rừng do sạt lở, chặt phá rừng. Máy định vị GPS để xác định tọa độ, nhận biết hiện trường, khoanh vẽ tính toán diện tích thay đổi được chính xác. Ngoài áp dụng các phần mềm trợ giúp cho công tác tuần tra bảo vệ và phát triển rừng, đối với công tác PCCCR Chi cục Kiểm lâm đã xây dựng cấp dự báo cháy rừng, bảng tra cứu cấp dự báo cháy rừng và hệ thống dự báo, cảnh báo cháy rừng tỉnh Hà Giang được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 456/QĐ-UBND ngày 23/03/2022. Hiện nay đã đưa vào sử dụng 5 biển báo hiệu cấp dự báo cháy rừng điện tử tự động. Phần mềm cảnh báo nguy cơ cháy rừng thông tin cảnh báo cháy rừng tại Website: http://giamsatrunghagiang.ifee.edu.vn hoặc ứng dụng HaGiang FFW trên điện thoại thông minh. Đây là hệ thống thông tin cảnh báo cháy sớm được xây dựng dựa trên công nghệ ứng dụng ảnh vệ tinh, mọi điểm cháy trên địa bàn tỉnh được phát hiện và thông báo bằng tin nhắn qua điện thoại di động đến lãnh đạo UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và PTNT, Chi cục Kiểm lâm, Hạt Kiểm lâm các huyện thành phố vị trí tên xã, huyện, tiêu khu, khoảnh, lô. Từ đó các cấp lãnh đạo, lực lượng chủ chốt nhanh chóng nắm bắt xác minh và chỉ đạo kịp thời, nâng cao tính chủ động trong công tác PCCCR. Hiện nay, đơn vị đang triển khai thực hiện nhiệm vụ thí điểm ứng dụng công nghệ cao xây dựng hệ thống phát hiện sớm mất rừng từ ảnh vệ tinh, giúp trực tiếp hỗ trợ công tác bảo vệ rừng thông qua phát hiện sớm và giám sát được mất rừng, suy thoái rừng… từ đó cho phép đề ra những tác động can thiệp kịp thời để quản lý bền vững tài nguyên rừng, giảm thiểu những tác động không mong muốn đến môi trường. Trong kỷ nguyên của chuyển đổi số, việc ứng dụng CNTT đem lại những hiệu quả to lớn trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, từ đó nâng tỷ lệ che phủ rừng tỉnh Hà Giang lên 58,9% năm 2023 và quyết tâm nâng tỷ lệ che phủ rừng đạt 60% vào năm 2025 theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hà Giang lần thứ XVII.
