Giữa trập trùng núi đá nơi cực Bắc của Tổ quốc, có những con người lặng thầm dành trọn cuộc đời mình cho màu xanh của rừng. Công việc của họ không ồn ào, không nhiều ánh hào quang, nhưng lại chất chứa biết bao gian nan, trách nhiệm và cả sự hy sinh thầm lặng. Hơn ba mươi năm gắn bó với ngành Kiểm lâm, ông Lệnh Xuân Niên là một trong những người như thế. Ở đơn vị, lớp cán bộ trẻ chúng tôi vẫn trìu mến gọi ông bằng cái tên thân thuộc: “Bố Niên”. Cách gọi ấy không chỉ bởi ông là người lớn tuổi nhất đơn vị, mái tóc đã bạc theo năm tháng, mà còn bởi ông luôn mang đến cho anh em cảm giác gần gũi, tin cậy như người cha trong một gia đình lớn. Một người cha nghiêm khắc trong công việc nhưng chan chứa tình cảm, luôn âm thầm dõi theo, chỉ bảo và truyền lại cho lớp trẻ tình yêu nghề, tinh thần trách nhiệm của người cán bộ kiểm lâm.
Đồng chí Niên tham gia tuần rừng khu vực biên giới
Sinh năm 1967 tại xã Quản Bạ, tỉnh Tuyên Quang, ông Niên lớn lên giữa vùng núi đá tai mèo khắc nghiệt nhưng giàu bản sắc của đồng bào vùng cao. Từ nhỏ, ông đã quen với màu xanh của rừng, với những con đường mòn quanh co men theo sườn núi, với cuộc sống của người dân gắn bó mật thiết cùng rừng núi. Có lẽ chính quê hương ấy đã nuôi dưỡng trong ông tình yêu thiên nhiên và ý thức gìn giữ rừng từ những ngày còn rất trẻ. Tháng 6 năm 1997, ông được tuyển dụng vào lực lượng Kiểm lâm, nhận nhiệm vụ là Kiểm lâm viên trung cấp tại Hạt Kiểm lâm Yên Minh (trước sát nhập tỉnh). Đó là thời điểm công tác quản lý, bảo vệ rừng còn vô vàn khó khăn. Đường giao thông hiểm trở, phương tiện thiếu thốn, thông tin liên lạc không thuận lợi, mỗi chuyến tuần tra đều là một hành trình gian nan. Nhưng người cán bộ trẻ ngày ấy chưa bao giờ quản ngại khó khăn. Từ tháng 4 năm 1998 đến tháng 6 năm 2002, ông tiếp tục công tác tại Hạt Kiểm lâm Quản Bạ. Sau đó, ông được phân công làm việc tại Trạm Kiểm lâm Vĩnh Tuy, huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang (trước sát nhập tỉnh). Dù ở bất kỳ đơn vị nào, ông cũng luôn là người cán bộ tận tụy, trách nhiệm và gương mẫu trong công việc.
Đồng chí Niên tham gia tuần rừng cùng với chính quyền địa phương và các lực lượng
Những người từng công tác cùng ông vẫn nhớ mãi hình ảnh người Kiểm lâm dáng người nhỏ gầy, chiếc ba lô đã sờn cũ trên vai, lặng lẽ cùng anh em băng rừng, vượt suối thực hiện nhiệm vụ. Có những đợt cao điểm phòng cháy chữa cháy rừng, ông cùng đồng đội nhiều ngày liền ăn lán, ngủ rừng để túc trực. Có những chuyến tuần tra kéo dài từ sáng sớm đến tối muộn trên những cung đường núi cheo leo, nhưng chưa bao giờ nghe ông than vất vả. Điều nhận thấy ở ông Niên là tinh thần trách nhiệm luôn đặt lên hàng đầu. Với ông, người cán bộ Kiểm lâm không chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng mà còn phải gần dân, hiểu dân và giúp người dân nâng cao nhận thức về vai trò của rừng. Bởi vậy, ngoài công tác chuyên môn, ông luôn kiên trì tuyên truyền, vận động bà con chấp hành pháp luật về lâm nghiệp. Ở các thôn, tổ dân phố nhiều người dân vẫn nhớ hình ảnh người cán bộ Kiểm lâm giản dị, chân chất thường xuyên đến tận nơi trò chuyện, giải thích cho bà con hiểu về lợi ích của việc giữ rừng. Ông nói chuyện bằng sự chân thành, bằng kinh nghiệm thực tế và bằng cả trách nhiệm của một người gắn bó cả đời với rừng núi, cỏ cây với tình yêu quê hương đất nước. Có lẽ cũng vì thế mà người dân tin và quý ông như một người thân trong thôn, tổ dân phố. Từ tháng 7 năm 2006 đến tháng 6 năm 2016, ông tiếp tục công tác tại Hạt Kiểm lâm Quản Bạ. Đây là quãng thời gian đánh dấu sự trưởng thành toàn diện của ông cả về chuyên môn, kinh nghiệm lẫn bản lĩnh nghề nghiệp. Trải qua nhiều năm công tác, ông trở thành một trong những cán bộ có nhiều kinh nghiệm thực tiễn, luôn được đồng nghiệp tin tưởng và quý trọng. Với lớp cán bộ trẻ, ông không chỉ là người đồng nghiệp mà còn như người thầy tận tụy. Ở đơn vị, anh em quen gọi ông là “Bố Niên” - cái tên mộc mạc nhưng chứa đựng biết bao sự kính trọng và yêu thương.
Bữa cơm sau những giờ tuần rừng
“Bố Niên” luôn quan tâm đến anh em từ công việc đến cuộc sống thường ngày. Những cán bộ mới vào ngành còn bỡ ngỡ đều được ông tận tình hướng dẫn từng việc nhỏ: từ cách đi rừng an toàn, kỹ năng nhận biết hiện trường vi phạm lâm luật đến cách ứng xử với người dân vùng cao. Có những buổi tuần tra xuyên rừng, ông vừa đi vừa kể chuyện nghề, kể về những năm tháng gian khó của lực lượng kiểm lâm, về trách nhiệm của người giữ rừng để lớp trẻ thêm yêu và tự hào về công việc mình đang làm. Ở ông luôn có sự điềm đạm, mẫu mực của một người đi trước từng trải. Trong mọi nhiệm vụ khó khăn, ông luôn là người xung phong đi đầu. Với đồng nghiệp, ông chân thành, giản dị và sẵn sàng giúp đỡ bất cứ khi nào cần. Nhiều người trẻ trong đơn vị vẫn thường nói vui rằng: “Đi làm cùng Bố Niên thấy yên tâm như có người nhà đi cùng”. Thời gian lặng lẽ trôi đi, mái tóc đen của người Kiểm lâm năm nào giờ đã điểm bạc. Nhưng điều đáng quý là ngọn lửa nhiệt huyết trong ông chưa bao giờ vơi cạn. Từ tháng 7 năm 2025 đến nay, ông công tác tại Hạt Kiểm lâm Khu vực XV - cũng chính là quê hương nơi ông sinh ra và lớn lên. Sau hành trình dài qua nhiều đơn vị công tác, ông lại trở về với mảnh đất cao nguyên đá thân thương, tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp bảo vệ và phát triển rừng nơi quê hương mình. Ở tuổi mà nhiều người đã nghĩ đến nghỉ ngơi bên con cháu, ông vẫn ngày ngày miệt mài với công việc. Người dân và đồng nghiệp vẫn quen thuộc với hình ảnh người Kiểm lâm mái tóc bạc rong ruổi trên những cung đường núi, cần mẫn kiểm tra rừng, tuyên truyền pháp luật và cùng anh em thực hiện nhiệm vụ. Với ông Niên, giữ rừng không chỉ là công việc mà đã trở thành một phần cuộc sống. Mỗi cánh rừng được bảo vệ, mỗi mùa cây xanh tiếp tục sinh sôi trên cao nguyên đá là thêm một niềm vui, một động lực để ông tiếp tục gắn bó với công việc. Hơn ba mươi năm công tác trong lực lượng Kiểm lâm là thời gian ông âm thầm cống hiến tuổi xuân, sức lực và tâm huyết cho màu xanh của quê hương. Không cần những lời nói lớn lao, chính sự tận tụy, trách nhiệm và bền bỉ của ông đã trở thành tấm gương sáng cho các thế hệ cán bộ Kiểm lâm noi theo. Nhân dịp kỷ niệm 53 năm Ngày thành lập lực lượng Kiểm lâm Việt Nam, câu chuyện về ông Lệnh Xuân Niên là minh chứng đẹp đẽ cho hình ảnh người cán bộ Kiểm lâm tận tụy, trách nhiệm và giàu lòng yêu nghề. Giữa cao nguyên đá, vẫn có những con người lặng lẽ như ông đang từng ngày giữ màu xanh cho đất, giữ bình yên cho quê hương. Có lẽ, với những người đồng nghiệp trẻ chúng tôi, hình ảnh “Bố Niên” với mái tóc bạc, nụ cười hiền hậu và đôi giày lấm đất rừng và sẽ mãi là biểu tượng đẹp của người giữ rừng nơi quê hương cao nguyên đá.
