Bảo vệ động vật hoang dã

Hạt Kiểm lâm khu vực XI, kiểm tra chuồng trại và hướng dẫn chủ cơ sở thực hiện đúng phương án nuôi động vật rừng tại xã Vị Xuyên.

Từ tuyên truyền đến thay đổi nhận thức

Tuyên Quang hiện có 901.649 ha rừng, trong đó rừng tự nhiên 620.892 ha, rừng trồng 280.757 ha. Những cánh rừng không chỉ có ý nghĩa về kinh tế, môi trường mà còn là nơi sinh sống của nhiều loài động vật, thực vật, góp phần duy trì cân bằng sinh thái và bảo tồn đa dạng sinh học.

Tuy nhiên, cùng với giá trị tài nguyên rừng, nguy cơ săn bắt chim và động vật hoang dã; mua bán, vận chuyển, tàng trữ, tiêu thụ trái phép động vật rừng vẫn tiềm ẩn, nhất là tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới. Nếu không được kiểm soát, những hành vi này không chỉ làm suy giảm số lượng các loài trong tự nhiên mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cân bằng của hệ sinh thái.

Trước thực tế đó, Hạt Kiểm lâm các khu vực phối hợp với Công an xã, chính quyền địa phương và các ban, ngành, đoàn thể tăng cường tuyên truyền, vận động người dân không sử dụng súng tự chế, bẫy, lưới quét và các công cụ bị cấm để săn bắt chim, động vật hoang dã; không mua bán, vận chuyển, tàng trữ, tiêu thụ trái phép động vật rừng và các sản phẩm từ động vật rừng.

Công tác tuyên truyền được thực hiện thường xuyên, kiên trì, với phương châm “mưa dầm thấm lâu”. Nội dung tuyên truyền từng bước được gắn với thực tế địa bàn, giúp người dân hiểu rõ hơn giá trị của động vật hoang dã, những hành vi bị nghiêm cấm và trách nhiệm của mỗi cá nhân trong bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh phát hiện, xử lý 9 trường hợp săn bắt động vật hoang dã, chim di cư, tịch thu 746 cá thể. Cùng với xử lý các hành vi vi phạm, lực lượng chức năng phối hợp với các địa phương tiếp nhận, cứu hộ và tái thả 242 cá thể động vật hoang dã về môi trường tự nhiên. Các cá thể được tái thả đều do người dân phát hiện, chủ động trình báo và tự nguyện giao nộp, gồm trăn đất, khỉ mặt đỏ, khỉ đuôi ngựa, diều hoa Miến Điện, rắn hổ mang, diều hâu, cu li và nhiều loài chim rừng.

Việc người dân chủ động trình báo, giao nộp động vật hoang dã cho cơ quan chức năng cho thấy nhận thức về bảo vệ động vật rừng đang có chuyển biến tích cực. Qua đó, công tác tuyên truyền từng bước phát huy hiệu quả, huy động người dân cùng tham gia bảo vệ động vật hoang dã, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học và giữ gìn hệ sinh thái rừng.

Tại thôn Bản Kè, xã Lâm Bình, ông Chẩu Văn Thụy đã phát hiện một cá thể trăn đất và tự nguyện giao nộp cho cơ quan Kiểm lâm. Cá thể trăn dài 2,2 m, nặng khoảng 6 kg. Sau khi tiếp nhận, lực lượng chức năng kiểm tra tình trạng sức khỏe, xác định loài, hoàn thiện hồ sơ, thủ tục trước khi tái thả về môi trường tự nhiên.

Tương tự, tại xã Cán Tỷ, ông Thào Chủ Chơ, trú tại thôn Thào Chư Phìn, phát hiện một cá thể khỉ mặt đỏ thường xuyên xuất hiện quanh khu vực nhà để tìm thức ăn như trái cây, trứng gà và phá hoại hoa màu, ông Chơ đã chủ động trình báo và tự nguyện bàn giao cá thể khỉ cho cơ quan chức năng thay vì bắt giữ. Ông Thào Chủ Chơ chia sẻ: “Qua tuyên truyền của Công an xã và lực lượng Kiểm lâm, tôi biết khỉ và các loài động vật hoang dã cần được bảo vệ. Khi phát hiện cá thể khỉ mặt đỏ xuất hiện gần nhà, tôi đã báo cho lực lượng chức năng”.

Quản lý chặt, nuôi động vật rừng đúng quy định

Cùng với bảo vệ động vật hoang dã ngoài tự nhiên, quản lý các cơ sở nuôi động vật rừng là nhiệm vụ được ngành Kiểm lâm chú trọng. Việc kiểm soát nguồn gốc, số lượng, chủng loại và biến động đàn nuôi nhằm bảo đảm hoạt động này thực hiện đúng quy định, đồng thời góp phần hạn chế nguy cơ đưa động vật có nguồn gốc từ tự nhiên vào nuôi giữ trái phép.

Hạt Kiểm lâm khu vực XI (khu vực huyện Vị Xuyên cũ) có 47 cơ sở nuôi động vật rừng, với tổng số 3.658 cá thể. Trong đó, 15 cơ sở nuôi động vật thuộc nhóm nguy cấp, quý, hiếm với 1.226 cá thể; 32 cơ sở nuôi động vật rừng thông thường với 2.432 cá thể. Các loài được nuôi gồm cầy vòi hương, cầy vòi mốc, công, gà lôi trắng, trĩ, nai, rắn hổ mang, trăn đất, dúi, nhím, don, chào mào… Số lượng và chủng loại động vật được nuôi khá đa dạng, đặt ra yêu cầu quản lý chặt chẽ, nhất là đối với các loài nguy cấp, quý, hiếm.

Công tác quản lý các cơ sở nuôi động vật rừng được thực hiện thường xuyên, tập trung vào kiểm tra nguồn gốc, số lượng, chủng loại, nhất là các cơ sở nuôi động vật nguy cấp, quý, hiếm. Đơn vị đồng thời ứng dụng phần mềm quản lý, hướng dẫn các cơ sở thực hiện đúng quy định.

Bảo vệ động vật hoang dã là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, gắn với bảo vệ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học. Khi mỗi người dân hiểu rõ giá trị của động vật rừng, tự giác từ bỏ hành vi săn bắt, chủ động trình báo và giao nộp động vật hoang dã, công tác bảo vệ sẽ có thêm nền tảng vững chắc từ cơ sở. Qua đó, góp phần gìn giữ hệ sinh thái rừng, bảo vệ nguồn gen và các giá trị tự nhiên quý giá của Tuyên Quang.